Synchroniczność Junga

"Tak zwany "światopogląd naukowy", opierający się na wynikach eksperymentów z naturą jest czymś niewiele więcej niż psychologicznie stronniczym cząstkowym poglądem , który pomija te wszystkie ważne aspekty rzeczy, których nie można uchwycić statystycznie."
Carl Gustav Jung

The Science Delusion

otworzyć całą przestrzeń języka

"Jedynie pisanie potrafi rozbić teologiczny obraz, jaki narzuca nauka, odeprzeć patriarchalny terror, jaki sieje nadużywana "prawda" wywodów i treści, otworzyć dociekaniom całą przestrzeń języka."
                                           
                                                                                                                                      Roland Barthes

naukowe pojmowanie rzeczywistości

"Dla naszej dzisiejszej, naukowo określonej postawy, która mimo naszej woli odbija się na przeżywaniu istnienia przez nasz wszystkich i wyznacza nam miejsce w rzeczywistości, charakterystyczne jest ograniczenie się do fenomenów, do zjawisk, do tego, co uchwytne. Nie szukamy już, czym jest "rzecz sama w sobie", nie chcemy zgłębić istoty bytu, wydaje nam się to usiłowaniem bezowocnym, sama głębia bytu uchodzi za coś niedosięgalnego. Nastawiliśmy się na naszą własną perspektywę, na to, co w najszerszym znaczeniu jest widzialne, na to czego możemy dotknąć, co możemy zmierzyć. Metodyka nauk przyrodniczych polega na tym ograniczeniu się do zjawisk. To nam wystarcza. Możemy się nimi zajmować i tak stworzyć sobie własny świat, w którym jako ludzie potrafimy żyć. W ten sposób powstało stopniowo w nowożytnym myśleniu i egzystencji nowe pojęcie prawdy i rzeczywistości, które, przeważnie nieświadomie, zakładamy w naszym myśleniu i mówieniu, a które wtedy tylko można przezwyciężyć, gdy zostanie poddane świadomej analizie."
                                                                                    Joseph Ratzinger

Rozum i egzystencja

"Obu [Kierkegaard i Nietzsche], świadomym swej prawdy, wydaje się podejrzana ta prawda w jej bardziej naiwnej postaci, jaką prezentuje wiedza naukowa. Nie wątpią w metodyczną poprawność pojmowania naukowego. Ale w Kierkegaardzie budzą zdziwinienie uczeni profesorowie: zwykle żyją i umierają w iluzji, że nadal będzie tak samo i gdyby dane im było żyć dłużej, wtedy w ciągłym, niezakłóconym procesie ich pojmowanie wzrastałoby coraz bardziej; nie osiągają tej dojrzałości, w któej nadchodzi punkt krytyczny, gdy następuje zmiana, gdy nabiera znaczenia to, by odtąd w pogłębiającym się rozumieniu coraz wyraźniej uświadamiać sobie, że jest coś, czego nie da się zrozumieć. Dla niego najstraszniejszy sposób bycia [polega na] oczarowaniu całego świata własnymi odkryciami i własną przenikliwością, na wyjaśnieniu całej natury i niezrozumieniu siebie samego."

                                                                 K. Jaspers

transcendencja

"Współczesny fizyk powinien zdawać sobie sprawę z tego, że jego osiągnięcia stały się możliwe dzięki wykraczaniu (transcendowaniu) poza możliwości potocznego poznania. A jeżeli tak, to winna mu towarzyszyć świadomość, że i jego metody badawcze mogą mieć ograniczony zasięg stosowalności. W ten sposób współczesna nauka otwiera się ku wyższym formom transcendencji."
                                                                                       -Evandro Agazzi

"Mimo, że transcendencja pojawia się poza granicami nauki, jako jej swoisty horyzont, nie znaczy to bynajmniej, iż transcendencji należy szukać gdzieś na obrzeżach świata. Przeciwnie, jest to horyzont, który- choć nieuchwytny dla naukowej metody- przenika wszystkie dziedziny badania i sięga do podstaw.
Korzenie istnienia, sedno rzeczywistości, racjonalność i sens nie poddają się matematyczno-empirycznej metodzie, ale są obecne w każdym drgnięciu atomu, w każdymm kwancie pola, w każdej próbie zrozumienia.
   Horyzont transcendencji jest wszędzie."
                                                                                       -Michał Heller

Struktura

Zachodzi pewna odpowiedniość pomiędzy matematycznymi strukturami, przy pomocy których teorie fizyczne modelują świat, a strukturą samego świata. A zatem fizyka widzi świat strukturalnie.

Strukturalistyczny obraz świata, jaki wyłania się z osiągnięć współczesnej fizyki, stanowi wynik konsekwentnego stosowania przez tę naukę metod matematycznych. Matematyka jest nauką o strukturach formalnych i modelowanie świata przy pomocy matematyki przenosi cechy strukturalne z matematyki na świat. Sukcesy tej metody w badaniu świata pozwalają sądzić, że świat jest pewną strukturą, którą struktury matematyczne dobrze przybliżają. Myśl tę wyraża się niekiedy stwierdzeniem, że przyroda jest matematyczna.

We wstępie do podręcznika matematyki dla fizyków Paul Roman pisze:
"Wydaje się, że (...) pierwszorzędnym celem matematyki jest badanie struktur.
(...)
Przedmioty nowoczesnej matematyki są abstrakcyjnymi symbolami, zidentyfikowanymi tylko przez "opis". Takie przedmioty łączy się w pewne grupy i bada się relacje, jakie pomiędzy nimi zachodzą. Prawda o danej relacji jest zagwarantowana przez reguły, które wymagają zbadania jedynie kształtu (formy) odpowiednich związków pomiędzy obiektami."
Innymi słowy: naturę obiektów matematycznych stanowią relacje, w jakie obiekty te wchodzą ze swoim kontekstem. Matematyka bada sieć relacji.

Pod jakim względem i w jakim stopniu struktura świata jest podobna do matematycznych struktur teorii?
Tego oczywiście nie możemy wiedzieć, gdyż struktura świata jest nam dostępna wyłącznie  za pośrednictwem teorii.
Ale sukcesy nauki, pozwalają wnosić, że struktura świata odznacza się niezwykle dla nas pozytywną cechą, a mianowicie tym, że ową strukturę da się z powodzeniem przybliżać ogólnie dostępnymi, stosunkowo prostymi strukturami matematycznymi.
Struktury matematyczne, za pomocą których modelujemy świat, swoją prostotą tak bardzo odbiegają od bogactwa  rzeczywistej struktury świata, że zamiast o podobieństwie powinniśmy raczej mówić o pewnego rodzaju rezonansie, zachodzącym między strukturą świata a strukturami naszych jego matematycznych modeli. Konstruowane przez nas struktury wpadają niejako w rezonans ze strukturą świata w ten sposób, że mimo swego drastycznego uproszczenia informują nas o pewnych cechach świata.